|
Categorie: Notaris
| Wie krijgt het huis bij een scheiding | 25-04-2006 - 12:24 |
Soms komt een scheiding uit de lucht vallen. Soms gaat er een lange periode met ruzies aan vooraf. Emotioneel heeft u al de nodige pijnlijke beslissingen moeten nemen, maar hoe zit het financieel? Tegen letterlijk welke prijs kunt u of uw partner in het huis blijven wonen?
Wat precies de financiële consequenties van een scheiding zijn, hangt natuurlijk voor een groot deel af van de eigendomsverhouding: wie is voor welk deel eigenaar van het huis? Ook de soort hypotheek is van invloed. In dit artikel gaan we er gemakshalve van uit dat u in gemeenschap van goederen getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft. In bovenstaande situatie moet u bij scheiding de waarde van het huis gelijk verdelen. Eén van u beiden kan natuurlijk beslissen in het huis te willen blijven wonen. Maar moet dan wel genoeg geld hebben om alleen de hypotheek op te brengen en de ander uit te kopen. Is dat geld er niet, dan is verkoop van het huis onvermijdelijk. Hiermee wordt de hypotheek afgelost. De eventuele winst of verlies erop verdeelt u.
Vechten om de woning
Staat het huis op beider naam, maar is er onenigheid over de vraag wie er in het huis mag blijven wonen? Dan wijst de rechter in de praktijk meestal de woning toe aan de partner bij wie de kinderen blijven wonen. De rechter kan in het uiterste geval de verkoop van het huis ook afdwingen. Een openbare veiling is dan het gevolg. Nota bene: een verkoop op deze manier levert altijd minder op en de kosten zijn hoger! Als geen van de partners in de woning wil of kan blijven wonen, dan vindt vaak een notarieel vastgelegde boedelverdeling plaats. Daarin wordt ook de waarde van het huis opgenomen, waarna een verdeling kan worden afgesproken die is gebaseerd op de opbrengst als het wordt verkocht. Soms kiezen mensen ervoor om het huis onverdeeld in de boedel te laten. Het grote nadeel hiervan merkt u als u of uw ex-partner het huis naderhand toch wil verkopen. Dat kan namelijk niet zonder toestemming van de ander. Zo kunt u het elkaar na de scheiding nog onnodig moeilijk maken.
En de hypotheek?
Samen eigenaar van een huis worden, betekent ook vaak samen een hypotheek afsluiten. Wordt bij de scheiding het huis verkocht, dan kunnen de (ex-) partners daarna opnieuw een hypotheek afsluiten als ze een andere woning kopen. Hierbij moet wel rekening gehouden worden met de bijleenregeling. Blijft één van de twee eigenaar? Dan moet degene die geen eigenaar meer is, ervoor zorgen dat zijn of haar aansprakelijkheid voor de hypotheekschuld vervalt. Een volledig nieuwe hypotheekakte is in principe niet nodig. Met uw geldverstrekker kunt u onderhands overeenkomen dat uw partner ontslagen wordt uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. U kunt uw geldverstrekker ook vragen schriftelijk toestemming te geven zijn of haar naam uit de hypotheekakte te schrappen. De notaris stelt vervolgens een royementsakte op waarmee bij het Kadaster de hypothecaire registratie kan worden aangepast. Als u extra hypotheek nodig heeft voor de onderlinge verrekening, moet u waarschijnlijk wel naar de notaris voor een nieuwe hypotheekakte.
Belastingaangifte
Kiest u ervoor de hypotheek te verhogen om het huis volledig op uw naam te krijgen, dan is de rente van dit extra leenbedrag aftrekbaar voor de belasting. Blijft u in het huis wonen en betaalt uw ex-partner nog mee aan de hypotheek? Dan staat het huis nog deels op naam van uw ex en mag hij de door hem betaalde rente nog gedurende twee jaar aftrekken. Wel zal uw ex-partner dan het eigenwoningforfait voor zijn eigendomsdeel bij de belasting moeten aangeven. Dit kan hij vervolgens wel weer als alimentatie aftrekken van de belasting. Houd er rekening mee dat het wijzigen van de hypotheek of van de namen in de hypotheekakte overigens wel wat kosten met zich meebrengt. Als uw vertrekkende partner straks weer een huis volledig wil financieren, dan zal hij de ontvangen overwaarde moeten investeren in de koop van een ander huis. Tenminste als hij binnen vijf jaar een andere (duurdere) woning koopt. Als dit niet gebeurt, zijn er over de financiering van het bedrag ter grootte van de overwaarde géén renteaftrekmogelijkheden. Vanaf januari 2001 geldt overigens dat hypotheekrente maximaal dertig jaar aftrekbaar is. Wat betekent dit nu bij een scheiding? Als uw ex-geliefde altijd de rente heeft afgetrokken, betekent het dat ú nog steeds recht heeft op dertig jaar renteaftrek. Heeft u vanaf 2001 40% en uw ex 60% van de hypotheekrente afgetrokken en wilt u uw ex uitkopen? Dan heeft u dertig jaar lang in elk geval voor nog 60% recht op renteaftrek. Omdat u al vijf jaar voor 40% aftrek heeft gehad, blijft er daarnaast nog vijfentwintig jaar over om ook de overige 40% van de belasting af te trekken.
Alimentatie
Zijn er geen kinderen en heeft het huwelijk of partnerschap korter dan vijf jaar geduurd, dan is de periode voor partner-alimentatie gelijk aan de huwelijkse periode. Heeft het huwelijk vijf jaar of langer geduurd, dan geldt de wettelijke regeling van maximaal twaalf jaar alimentatie. Wie heeft er nu recht op alimentatie en op hoeveel? Hiervoor worden de behoefte en de draagkracht van de partners tegen elkaar afgezet. Simpel gezegd: de meest verdienende betaalt alimentatie aan de minst verdienende ex-partner. Kinderalimentatie wordt apart vastgesteld. Voor de kinderen betaalde alimentatie is niet aftrekbaar van de belasting, maar alimentatie betaald voor de ex-geliefde wel. U kunt uw recht op alimentatie ook in één keer laten afkopen. Er moet dan over het ontvangen afkoopbedrag wel inkomstenbelasting betaald worden. De hoogte van alimentatie spreekt u in principe met elkaar af. Maar de rechter stelt uiteindelijk het definitieve bedrag vast. Een aandeel in het huis kan meegenomen worden in de onderhandelingen. Het is ook mogelijk om het eigendom van de woning als afkoop te gebruiken.
Echtscheiding stap voor stap
Neem contact op met uw advocaat.
Via uw advocaat dient u het verzoek tot echtscheiding bij de kantonrechter in.
Met de betrokken advocaten stelt u een echtscheidingsconvenant op, waarin een aantal (financiële) afspraken wordt gemaakt.
De definitieve regeling over het gebruik van de woning, de toewijzing van de minderjarige kinderen en de alimentatie wordt door de rechter vastgelegd in de echtscheidingsbeschikking.
Zodra de rechter de echtscheidingsbeschikking laat inschrijven in de registers van de Burgerlijke Stand is uw huwelijk officieel ontbonden.
Praktisch
Als u een gezamenlijke woning bezit die u wilt behouden, moet de notaris een akte van verdeling op maken. Door middel van deze akte wordt de woning overgedragen en uw partner uitgekocht.
U of uw ex kan voor, tijdens en na de procedure zogenoemde voorlopige voorzieningen vragen aan de kantonrechter. Deze kan onder andere voor de duur van de echtscheidingsprocedure bepalen wie de woning mag bewonen, aan wie de minderjarige kinderen worden toevertrouwd en wie wat moet betalen voor de verzorging/opvoeding van de kinderen.
Alimentatieverplichtingen voor de kinderen hebben in het algemeen geen invloed op uw leencapaciteit. U bent namelijk altijd kosten aan de kinderen kwijt. Dit in tegenstelling tot de alimentatie die u aan uw ex-partner moet betalen.
In het geval van een scheiding gelden meestal de gewone regels voor hypotheekaflossing en bestaat de kans dat er een boete moet worden betaald, als u de hypotheek aflost zonder verkoop van de woning. Vraag om informatie bij uw geldverstrekker.
Bij volledige (her)financiering in het geval van echtscheiding komt u (opnieuw) in aanmerking voor Nationale Hypotheek Garantie.
Meer informatie over dit onderwerp kunt u terugvinden in onze webpublicatie Uit elkaar en een eigen huis. Deze bestelt u via www.eigenhuis.nl/webpublicaties
Eigen Huis Hypotheekservice
Wilt u onafhankelijk advies over het oversluiten of opnieuw afsluiten van uw hypotheek? Kijk dan op www.eigenhuis.nl/hypotheekservice
Bijleenregeling
De overwaarde die vrijkomt bij verkoop van een woning moet in een volgend huis geïnvesteerd worden. Doet u dit niet dan is er geen renteaftrek over het leningbedrag mogelijk ter grootte van het bedrag van de overwaarde. Dit deel van de lening verhuist dan naar box 3. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de webpublicatie Belastingwijzer eigen huis.
Gescheiden vader Arie Scheepmakers:
“Het is moeilijk aan te geven wat het zwaarst is bij een scheiding. Het kwam voor mij erg onverwacht. Emotioneel werkt de scheiding nu, na zes jaar, nog steeds door. Ook omdat ik mijn kinderen erg mis. Financieel heeft de scheiding veel gevolgen gehad. Wij hadden een levenhypotheek op mijn leven met een aparte risicoverzekering op het leven van mijn ex-vrouw. Ik heb de hypotheek voortgezet, maar ik heb haar pas later kunnen vrijwaren van de hypotheek. Zij ging elders wonen en ik bleef in het huis. Dit stond op ons beider naam, maar omdat ik het hoogste inkomen en een autobijtelling had, nam ik de hele aftrek voor mijn rekening. De alimentatie heb ik afgekocht door eenmalig een groot bedrag te betalen. De grootste financiële tegenvaller was dat de waardeopbouw van mijn (privé afgesloten) pensioen in een beleggingspolis zat. Mijn scheiding, dus ook de waardevaststelling, vond plaats in 1999. Wat ik mijn vrouw betaald heb voor de afkoop van pensioenverplichtingen blijkt echter meer te zijn dan de waarde van de polis op dit moment. Er is één ding dat ik geleerd heb: je moet proberen – hoe moeilijk het ook is – je emoties tijdens de financiële afhandeling buiten spel te zetten! Geld maakt niet gelukkig. Ruzie over geld maakt zéker ongelukkig.”
Katja Gerrits scheidde vorig jaar
“Toen Eric en ik ons huis kochten, verwachtten we net ons tweede kind. Ik werkte niet en dat het huis en de hypotheek alleen op Erics naam stonden, maakte mij niet veel uit. Ook toen ik een jaar later een baan kreeg en ik mee ging betalen aan de hypotheeklasten, hebben we er niet aan gedacht hierin iets te veranderen. Toen Eric vorig jaar met de mededeling kwam dat hij het ‘voor ons allebei’ beter vond als we ‘op een andere manier’ verder zouden gaan, realiseerde ik me niet wat voor mij de gevolgen zouden zijn. Ik was alleen maar heel erg kwaad! Met de kinderen vertrok ik onmiddellijk naar een huurwoning. Nu de scheiding erdoor is, blijkt dat ik met mijn overhaaste vertrek mijn rechten op de woning, waaraan ik zelf ook had meebetaald, op het spel heb gezet. Ik heb nu alleen recht op alimentatie. Terwijl Eric in het huis kan blijven wonen, met alle financiële voordelen van dien. Ik ervaar dat nog steeds als onrechtvaardig. Ik had natuurlijk meteen financieel en juridisch advies moeten vragen. Dat had veel ellende voorkomen. Maar ja, door mijn woede handelde ik niet bepaald efficiënt...”
Bron: Eigen Huis Magazine
|
|
